GlidePoint trackpad

Gun uw muis een rustige oude dag

Wijzen is onbeleefd, zo is ons vroeger geleerd. De komst van de WIMP-omgeving (Windows, Icons, Menus & Pointers) heeft deze oude gedragsnorm geen goed gedaan, veel computergebruikers doen de hele dag niets anders dan alles wat los en vast zit aanwijzen.

De meeste mensen maken het wijzen bij gebruik van een muis (dan kunnen ze die tenminste de schuld geven van hun onbehoorlijk gedrag). Die muis is aan het eind van de jaren zestig ontstaan in de laboratoria van Rank Xerox. Daarna bleef het een tijdlang stil, totdat de Apple Macintosh ten tonele verscheen. Met de Mac - en later ook met concurrerende grafische besturingssystemen - veroverde de muis de wereld. Echt ideaal is die muis eigenlijk nooit geweest. De laatste jaren wordt het beest bovendien beschuldigd van het veroorzaken van allerlei enge ziekten (Repetetive Strain Injury en Carpal Tunnel Syndrome, om er maar een paar te noemen). Er worden dan ook verschillende muis-alternatieven op de markt gebracht. Een van die alternatieven is de GlidePoint, een soort mini-tekenplankje dat al met een kleine vingerwijzing genoegen neemt.

Muizen zijn handig

Met een muis in de hand komt u door het ganse PC-land, vooral wanneer die PC voorzien is van een van de populaire grafische besturingssystemen. Muizen hebben echter ook een aantal nadelen. Zo vertonen ze een sterk ontwikkeld territoriumgedrag. Een muis voelt zich het prettigst wanneer u hem een eigen matje geeft. Dat matje moet, net zoals de muis zelf trouwens, regelmatig schoongemaakt worden. Muizen zijn namelijk ook niet echt hygienisch, ze rapen al het vuil op dat ze tegenkomen. Een beetje stoffige omgeving levert dan ook al snel volgevreten muizen op, die geen stap meer kunnen zetten. Alleen een vakkundige ingreep in hun binnenste kan ze van de overtollige ballast afhelpen. De muis kent een aantal verschillende verschijningsvormen, die allemaal hun eigen voor- en nadelen hebben. De meest voorkomende soort is voorzien van een bal, die de beweging van de muis overbrengt naar het binnenste. Daar zitten twee asjes loodrecht ten opzichte van elkaar, die de bal aan de omtrek raken. Op deze wijze wordt de beweging gesplitst in een X- en een Y-component. Deze gegevens worden vervolgens via de staart van de muis doorgeseind naar de computer. De bal neemt allerlei vuil mee naar binnen, waar het zich ophoopt. Dit type muis moet dan ook regelmatig worden schoongemaakt. Er bestaat ook een muis die geen gebruik maakt van een bal, maar van twee schijven onder de muis. Op deze wijze wordt de beweging van de muis direct in een X- en Y-component gesplitst, zonder tussenkomst van een bal. Aangezien deze muis hermetisch afgesloten is, komt er geen vuil naar binnen. Een ander soort muis is de optische muis, die met behulp van een elektronisch oog de beweging detecteert. Degelijke muizen kunnen alleen worden gebruik met het meegeleverde muismatje, waarop een vakjes- of lijnenpatroon is aangebracht. Als het matje weg is, kan de muis ook de kast in. Optische muizen zijn nauwkeurig, weinig storingsgevoelig maar vaak ook duur. Trackballs zijn een soort dode muizen. Zoals u waarschijnlijk weet, gaan muizen altijd op hun rug liggen als ze doodgaan. Een trackball ziet eruit als een muis die op zijn rug ligt. Het voordeel van een dode muis - en daarmee een trackball - is dat deze geen territoriumgedrag meer vertoont. Trackballs nemen genoegen met de ruimte die ze zelf innemen, ze hebben geen ruimte nodig om in rond te hollen. De bediening van een trackball lijkt op die van een muis, met dien verstande dat de hand van de gebruiker nu als muismatje fungeert. Alle muizen (en aanverwanten) hebben gemeen, dat ze van de gebruiker een goede hand-oog coerdinatie vereisen om tot een goed resultaat te komen. De cursor of muispijl beweegt zich in de richting die de muis aangeeft. Het uit de losse hand tekenen met een muis is bijna niet te doen, evenals het trekken van rechte lijnen. Een beter alternatief voor dergelijke werkzaamheden wordt gevormd door het tekentablet, waarbij de positie van het aanwijsinstrument direct gekoppeld is aan de positie van de cursor. Tekentabletten zijn echter groot, duur en lang niet voor alle handelingen geschikt. Een ander alternatief wordt gevormd door het aanraakscherm, dit is echter niet geschikt voor dagelijkse toepassing in een kantooromgeving. Een aanraakscherm kan goede diensten bewijzen bij compacte draagbare computers, op informatiezuilen, in openbare (onderwijs-)toepassingen en in extreem vuile omgevingen (met name industriele toepassingen). Het bedienden van de kantoor-PC met een aanraakscherm is dodelijk vermoeiend, omdat de arm constant in de lucht gehouden moet worden. Uiteindelijk zal de monitor-met-beeldbuis wel vervangen worden door een soort oplichtende bureaulegger, waarop de gewenste informatie verschijnt. Als het eenmaal zover is, dan is het aanraakscherm een goed alternatief. Tot die tijd blijft het een oplossing die meer problemen schept dan ze oplost. Naast de tennisarm en de voetbalknie zou de aanraakscherm-elleboog volksziekte nummer drie kunnen worden.

GlidePoint

Er zijn echter nog meer muis-alternatieven die naar de gunst van de door muizenissen geplaagde gebruiker dingen. Een van die alternatieven is op dit moment aangesloten op de PC waarmee dit artikel geschreven wordt. We hebben het over GlidePoint, een soort mini-tekentablet dat met de vinger bediend wordt. GlidePoint is eigenlijk een kruising tussen een tekentablet en een trackball, de fabrikant noemt het een trackpad. Van de trackball heeft het de eigenschap meegekregen dat de positie van de cursor niet direct gerelateerd is aan de positie van het aanwijsinstrument, in dit geval de vinger van de gebruiker. De bediening van GlidePoint komt echter grotendeels overeen met dien van een tekentablet. De muispijl volgt de bewegingen van de vinger, als die vinger omhoog gaat loopt de pijl mee. Als de vinger de rand van het actieve oppervlak van GlidePoint bereikt heeft kan het best gebeuren dat de cursor nog ergens midden op het scherm staat. In dergelijke gevallen wordt de vingerwijzing gewoon herhaald, de muispijl zal zijn weg vervolgen. Bij goede afstelling van de software is het overigens mogelijk om de pijl in een vloeiende beweging alle hoeken van het scherm te laten zien, dit ondanks het kleine actieve oppervlak (5,6 bij 3,8 cm) van GlidePoint. Aan de onderkant van het apparaatje zitten twee knoppen, die de functie van de linker en rechter muisknop waarnemen. In veel gevallen zullen die knoppen echter een rustig leven hebben, aangezien er een aantal alternatieven zijn voor de meest voorkomende handelingen. Het selecteren van een object gebeurt normaliter door er met de pijl naar toe te wandelen, en vervolgens op de linker muisknop te drukken. Bij GlidePoint gaat dat van dat wandelen ook op, maar daarna volstaat een korte vingerwijzing om het object te selecteren. In het begin heb je de neiging om er flink op los te tikken met de vingertop, maar dat is nergens voor nodig. GlidePoint reageert op de nabijheid van een geleidend object (bijvoorbeeld een vingertop), niet op een aanraking. Het is dus eigenlijk helemaal niet nodig om het oppervlak aan te raken. Dit kan ook worden gedemonstreerd door een laagje plastic tussen de vinger en het oppervlak te plaatsen, het apparaat werkt dan vrolijk verder. Dit maakt het mogelijk om GlidePoint - en andere op capacitieve signalering gebaseerde instrumenten - in te zetten in sterk vervuilde omgevingen, zoals garages en industrie. Naast de selectiefunctie heeft de linker muisknop (en de linker GlidePoint-knop) ook nog andere taken. De bekende en beruchte dubbelklik is hier een goed voorbeeld van. Ook met GlidePoint kan een dubbelklik worden uitgevoerd, door in plaats van eenmaal, tweemaal licht op het oppervlak te tikken. Dit werkt in de praktijk prima, en dat is maar goed ook. In tegenstelling tot een muis is het met GlidePoint namelijk niet goed mogelijk om een geselecteerd object te verslepen door de muisknop ingedrukt te houden tijdens de verplaatsing. Het kan wel, maar het vereist de nodige handigheid of het gebruik van twee handen. In al die gevallen waarbij met een normale muis iets versleept wordt - of het nu een venster of een selectiekader is -moet bij GlidePoint een `aangepaste dubbelklik' worden uitgevoerd. De aanpassing houdt in, dat de vinger na de tweede klik het oppervlak niet verlaat. Dit activeert de selectiemodus, waarna er naar hartelust gesleept en geselecteerd kan worden. Zodra de vinger van het oppervlak verwijderd wordt, is de selectie of de verplaatsing definitief. Dit komt dus overeen met het loslaten van de linker muisknop bij een normale muis. In het begin is het wel even wennen, deze nieuwe werkwijze. Het is aan te raden om deze gewenningsperiode te doorstaan, aangezien het werken met GlidePoint hierna nooit meer hetzelfde zal zijn. In de praktijk kan met GlidePoint net zo snel worden gewerkt als met een muis, met als voordeel dat er veel minder ruimte nodig is. Het apparaat is zo gevoelig, dat een kleine beweging vaak al volstaat. Dit betekent dat GlidePoint misschien ook een goede oplossing is voor mensen die op de een of andere manier moeilijkheden hebben met het uitvoeren van grotere bewegingen, zoals ernstige reuma-patienten en motorisch gehandicapten. Al kun je maar een vinger bewegen, dan kun je al een PC bedienen met dit apparaat. GlidePoint maakt het natuurlijk niet makkelijker om de software te doorgronden, dus in dat opzicht gaat de uitspraak niet op. De fysieke bediening van de PC vaart echter wel bij dit mini-tekenplankje.

Draagbaar

Voor draagbare toepassingen heeft GlidePoint het voordeel, dat het een uiterst compact apparaat is dat ook `in actie' maar weinig eisen stelt aan de beschikbare ruimte. Apple heeft een aantal PowerBooks (draagbare varianten van de Macintosh) dan ook standaard uitgerust met een op GlidePoint gelijkend muis-alternatief. In een hobbelende trein of auto is het goed mikken met de muispijl soms lastig, omdat GlidePoint zo gevoelig is. Wie hier problemen mee heeft, kan de gevoeligheid verminderen. Ook mogelijk is een tijdelijke vermindering van de gevoeligheid door het indrukken van een bepaalde toetscombinatie. Net zoals een muis behoeft ook GlidePoint geen extra voeding, het apparaat onttrekt zijn stroom uit de seriele interface van de PC.

Software

GlidePoint behoeft in principe geen speciale software, aangezien het apparaat compatible is met de Microsoft seriele muis. De installatie blijft dan ook beperkt tot het aansluiten op een beschikbare seriele poort. Dat er toch software meegeleverd wordt, heeft een aantal redenen. Met de meegeleverde software kan GlidePoint optimaal op de PC en de gebruikswijze worden afgestemd. Zo is het apparaat in principe ook goed geschikt om bij presentaties gebruikt te worden. In dat geval zal de presentator de GlidePoint in de hand nemen, en met een vinger van de andere hand werken. De knoppen zitten dan echter aan de onderkant, wat niet echte handig is. Door het apparaat ondersteboven in de hand te nemen, zitten de knoppen precies onder de wijs- en ringvinger van de ene hand, zodat ze gemakkelijk bediend kunnen worden. Als de vinger nu echter naar boven bewogen wordt gaat de pijl naar beneden, en links wordt als rechts geinterpreteerd. Met de meegeleverde (Windows-) software kan dit allemaal naar eigen wens aangepast worden. Ook de gevoeligheid en acceleratie kunnen worden ingesteld, maar dat kan vaak ook met de `normale' muisdrivers. Wij hebben GlidePoint met een aantal verschillende besturingssystemen getest. Onder DOS en Windows werkt alles vlekkeloos, zowel met de meegeleverde software als met de standaard Microsoft-drivers. Voor OS/2 volstaat de bij dit besturingssysteem meegeleverde standaard-muisdriver. U zult het dan wel zonder de extra configuratiemogelijkheden van de GlidePoint Windows-driver moeten stellen, maar daar staat tegenover dat de standaard OS/2-muisdriver een groot aantal van die mogelijkheden sowieso al biedt.

Conclusie

Na een korte gewenningsperiode is de GlidePoint een goed alternatief voor de muis. Het apparaat is compact, werkt goed en is voldoende nauwkeurig. Naast de door ons geteste kleine GlidePoint is er binnenkort ook een iets groter exemplaar verkrijgbaar, met naar verwachting dezelfde eigenschappen. Dit nieuwe model komt tegemoet aan de wensen van de gebruikers, die menen dat het kleine tabletje wel erg minuscuul is in verhouding tot hun grote 21"-monitor. Wij hebben van dit nieuwe model alleen nog maar een prototype gezien, hierover kunnen we niet meer vertellen dan dat er vier knoppen op zitten en dat het actieve oppervlak een stuk groter is dan dat van de kleine versie. Over het door ons geteste exemplaar kunnen we verder nog zeggen dat het een degelijk apparaat is, dat niet snel stuk zal gaan. Volgens de fabrikant moet hij minstens honderd kilometer vingerbewegingen kunnen doorstaan, dit komt overeen met twee miljoen handelingen. Dat lijkt ons voldoende, het is in ieder geval meer dan de levensduur van een muis. Als het oppervlak vies is, dan kan het met een vochtige doek worden afgenomen, dus ook dat is geen probleem. Als u op zoek bent naar een opvolger van uw bejaarde muis, dan is het de moeite waard eens een bezoekje te brengen aan uw GlidePoint-dealer. Het appa raat gaat voor ongeveer fl 200,- over de toonbank.
Inl.: Borsu Systema, 03200-72200