Snel op weg naar de elektronische toekomst
"Optische communicatie is het werkpaard voor de toekomstige
informatiesnelweg", zei de nieuwe UT-hoogleraar dr.ir.W.C. van
Etten in zijn oratie.
Hoe zijn mensen in staat over grote afstand met elkaar te
communiceren? Deze vraag (en vele andere) beantwoordde dr.ir.W.C.
van Etten, hoogleraar Signaaloverdracht aan de vakgroep TIOS in
zijn oratie op 20 april. Telecommunicatie betekent letterlijk
overdracht van signalen over een afstand. Van Etten ziet in de
toekomst wereldwijde netwerken van informatiebanken ontstaan die
steunen op communicatiemiddelen. Dit om vanaf iedere plaats op
aarde elke willekeurige databank te kunnen consulteren. Van Etten:
"Veel argeloze Internetgebruikers zien dit netwerk al als een
realisatie van de elektronische snelweg. Maar daarmee vergeleken
stelt Internet nog niet veel voor."
Communicatie dient om anderen te beenvloeden. Een zender
transporteert een boodschap naar een ontvanger. Het kan gaan om
gesproken of geschreven tekst, maar ook televisie, muziek,
beeldende kunst en menselijk gedrag vallen onder het begrip
communicatie. Volgens Van Etten kunnen bij signaaloverdracht
meerdere problemen optreden. Een technisch probleem: komt de
informatie aan bij de ontvanger? Een semantisch probleem:
interpreteert de ontvanger de boodschap juist? En een
effectiviteitsprobleem: beenvloedt de zender de ontvanger?
Telecommunicatie verloopt volgens een vast stramien. Een zender zet
de boodschap om in een signaal. Een communicatiesysteem zorgt voor
de signaaloverdracht. De ontvanger transformeert het signaal naar
de boodschap. Bij elke stap kunnen fouten optreden, zoals storingen
en vervormingen.
Optische communicatie
De optische communicatie zal een steeds grotere rol gaan spelen in
de toekomstige netwerken.
Signalen bewegen zich door glasvezelkabels als lichtpulsen. Doordat
glaskabels een mantel bezitten blijft het licht opgesloten in de
draad. Bovendien zorgt technologische vooruitgang voor zeer zuiver
glas waardoor zeer geringe verliezen optreden. Hiernaast kent de
glasvezel een kolossale bandbreedte, dit betekent in theorie dat de
kabel bijvoorbeeld een miljoen signalen tegelijkertijd over kan
dragen. Van Etten denkt dat de ontwikkeling van optische
componenten zoals schakelaars nog veel onderzoek vergt. Volgens Van
Etten is dat noodzakelijk want de optische communicatie vormt het
werkpaard van de belangrijke nieuwe ontwikkelingen die voor de deur
staan: de elektronische snelweg of informatie-supersnelweg.
Snelweg
Van Etten: "Veel argeloze Internet-gebruikers zien dit netwerk al
als een realisatie van de elektronische snelweg. De aangeboden
informatie op Internet stelt nog niet veel voor. Internet is minder
geschikt voor zogenaamde multimediadiensten, een willekeurige
combinatie van beeld, geluid, tekst en grafiek. Dit vanwege de
grote hoeveelheid data die hiervoor nodig is." De snelweg die hij
voor ogen heeft zal voldoen aan eisen als grote toegankelijkheid en
rijkdom aan informatie. Daarnaast is hij goedkoop, eenvoudig in
gebruik, veilig en veelzijdig. Of er files op deze snelweg
voorkomen hangt af van de transmissiecapaciteit en de gebruikte
protocollen. De capaciteit valt onder transmissietechniek en de
protocollen onder de software van de besturing.
Gore
Het idee van de elektronische snelweg vindt zijn grootste
pleitbezorger in de Amerikaanse vice-president Al Gore. Hij stelt
zich voor dat de snelweg niet alleen de werkgelegenheid en
economische groei waarborgt maar ook verschillen in scholing en
ontwikkeling wegwerkt. "Ik droom van een informatiesnelweg die
levens redt en overal en altijd iedereen, jong en oud, voorziet van
het beste onderwijs", aldus Gore. Van Etten vindt Gore's
verwachtingen wat hoog gespannen. Hij vraagt zich af of Jan Modaal
ertoe te bewegen is om 's avonds achter zijn terminal te gaan
grasduinen in bijvoorbeeld een elektronische encyclopedie. Hij
vreest dat het netwerk slechts de reeds ontwikkelden de kans geeft
zich verder te ontwikkelen en de minder ontwikkelden het netwerk
laten voor wat het is. Een grotere sociale kloof is dan het gevolg.
Inl.: 053-894363