MIDI in Rotterdam

U bent van ons gewend dat wij in deze MIDI-rubriek een sterke neiging hebben ons enthousiasme over goed en correct ondernemersgedrag met de lezers te delen. Denk hierbij aan de positieve teksten over de Utrechtse MIDI-importeur Mopro in Computer Info nr. 6. Dit keer gaan we op bezoek bij de Rotterdamse muziekwinkel Peter Verspuy Muziekinstrumenten. Daarna introduceren we, vanuit hun winkelschappen, de bij Music & Harmony (zie vorig nummer) ten doop gehouden en dus gloednieuwe effect-processor, de Ensoniq DP/2. Heeft u zoiets wel eens meegemaakt? Wij in ieder geval wel. Je loopt een MIDI/muziekwinkel (onderstaand verhaal zou ook voor andersoortige winkels kunnen gelden) binnen en snuffelt wat rond. Maar op een gegeven ogenblik wil je wel enig advies en je speurt dus naar iemand die wellicht zou kunnen helpen. Je gaat op zoek naar de blikken van verkopers en geeft via de in dit soort situaties onontbeerlijke lichaamstaal enige blijken van een openstaande geest. Maar niemand reageert. Dan maar wat actiever, dus via de wegen van een directe communicatie. "Kunt u mij even helpen?" "Nee, sorry, ik werk hier niet." Je loopt wat door de winkel en klampt al wat aarzelender een ander aan. "Werkt u hier?" "Jazeker, maar ik ben even bezig!" In ons geval ging dit nog zo'n minuut of tien door, waarna we verbijsterd de winkel weer verlieten.

Demotiverend

Of wat denkt u hiervan? Na de aanschaf van een mixer wilden we voor dit apparaat een aantal kabels kopen. En informeren of de al aanwezige kabels en snoeren middels een paar verloopstekkers ook aan deze mixer gekoppeld zouden kunnen worden. We belden daartoe eerst een paar winkels op, voordat we ons daadwerkelijk op pad zouden begeven. Logisch, want zoveel tijd heeft een mens heden ten dage niet meer. Dat bellen bleek een hele bezoeking! De telefonische informatie, als je deze al kreeg, was niet altijd even bruikbaar, en vaak liep het uit op een haastig "U moet maar even langs komen!" Eén winkeleigenaar presteerde het daarbij ons vermanend toe te spreken om zelfs na een paar minuten boos de hoorn op de haak te gooien. Wat bleek? Meneer was boos dat we die mixer niet bij hem hadden gekocht en hij vond het belachelijk dat "we hem lastig vielen voor die stomme kabeltjes!" Zeker, het hierboven beschreven en zeer demotiverend detaillistengedrag geldt voor een minderheid van het uitdijende arsenaal aan Muziek/MI-DI-winkels. Daar gaan we in ieder geval vooralsnog van uit. Maar leuk is anders en als klant word je behoorlijk schichtig van dit soort idiotie. Heeft u als lezer ook zoiets meegemaakt, dan horen wij dat graag. En heeft u juist hele goede ervaringen, dan horen wij dat nog liever.

Peter Verspuy

Zoals bijvoorbeeld de enthousiaste tip die wij ontvingen over een grote muziekwinkel in Rotterdam-Lombardijen, Peter Verspuy Muziekinstrumenten. Dus gingen we aldaar op bezoek om bedrijfsleider Gerrie een paar teksten te ontfutselen. Uit zijn mond tekenden wij het volgende verhaal op. "We zijn al meer dan 25 jaar actief in de muziek. Ons bedrijf is door de vader van de huidige eigenaar in 1969 opgericht, als orgel- en pianozaak. Toendertijd waren orgels nog `high-tech'. Maar halverwege de jaren '80 werden het keyboard en de synthesizer geïntroduceerd, en deze instrumenten verdrongen het elektronisch orgel geleidelijk van de markt. De huidige eigenaar Peter Verspuy veranderde de zaak verder in een `Pop'-zaak, waar naast de elektronica ook gitaren, slagwerk en geluidsinstallaties aan de collectie werden toegevoegd. In november 1988 groeide het bedrijf met een toenmalige oppervlakte van 200 vierkante meter naar 1100 vierkante meter en werd in één klap de grootste en meest trendsettende zaak voor muziekmakend Nederland.

Assortiment

In de huidige opzet is onze winkel een split/level showroom met twee verdiepingen. De bovenverdieping is ingeruimd voor een groot assortiment aan akoestische gitaren (250 stuks) en digitale piano's en keyboards (100 stuks). Op de synthesizerafdeling kan onze klant elke synthesizer, module, sampler en workstation vinden die heden ten dage te koop is. Sinds kort hebben we er weer een nieuw speerpunt bij: een computerhoek, ingeruimd en demoklaar met alle gangbare programma's en interfaces voor de PC en voor de Atari- en MacIntosh-computers. Vooral op het gebied van hard-disk recording gebeurt er tegenwoordig een hoop, en wij proberen zoveel mogelijk up-to-date te blijven. De benedenverdieping is gevuld met alle mogelijke `rock'-instrumenten zoals elektrische gitaren (200), basgitaren (75), versterkers (200) en effect-apparatuur voor alle instrumenten. Verder kan de klant zich verlekkeren aan een ruime sortering van drumstellen, bekkens, P.A. luidsprekers, eindversterkers, mengpanelen, effecten, microfoons, enzovoort, enzovoort. Alle bekende merken zijn uit voorraad leverbaar en er is speciale aandacht voor de linkshandige gitarist. Daarnaast kan iedereen de instrumenten vrijblijvend en in alle rust uitproberen in onze privé-democabine's.

Gezamenlijk

Onze muziekwinkel maakt deel uit van een keten van zes winkels die hun krachten bundelen door gezamenlijk in te kopen. Hierdoor zijn we veelal in staat onze produkten tegen de laagste prijzen aan te bieden. We proberen op deze manier natuurlijk ook altijd de laatste ontwikkelingen als eerste op de plank te hebben staan, mede door een regelmatig bezoek aan de internationale muziekbeurzen in Los Angeles en Frankfurt. Verder staan we borg voor de bekende Rotterdamse mentaliteit, wat betekent `mouwen opstropen en aan het werk'. De bemanning van de winkel, inclusief een eigen technische dienst, bestaat uit acht supergemotiveerde alleswillers (vijf verkopers, een monteur, een gitaarbouwer en een secretaresse) die desnoods dag en nacht klaar staan voor `hun' klanten. Door een grote mate van individuele vrijheid van alle werknemers ontstaat er een gezellige, bereidwillige en dus klantvriendelijke sfeer, met het credo `liever kwaliteit dan kwantiteit'. Op deze manier proberen we iedereen die bij ons binnenloopt in een ongedwongen sfeer hun keuze te laten maken. Koffie, thee en een rustige zit/leeshoek zijn aanwezig".

Stimulans

Tot slot vertelde Gerrie ons nog dat ze er bij Peter Verspuy Muziekinstrumenten van alles aan proberen te doen iedereen te stimuleren om muziek te gaan maken. Dit geven ze vorm door middel van een eigen keyboard- lesafdeling, workshops voor allerhande muziekinstrumenten, het bij tijd en wijle laten verzorgen van gastoptredens door bekende muzikanten (zoals bijvoorbeeld wijlen Joe Pass), een samenwerking met muziekscholen en het opzetten van muzikale projecten. Ook brengen ze regelmatig mailings en nieuwsbrieven uit en onderhouden ze onder andere middels een eigen bezorgdienst een snel werkende postorderservice. U zult na bovenstaand verhaal ongetwijfeld nieuwsgierig zijn geworden naar het adres van dit muzikale luilekkerland, dat u zes dagen per week zonder verplichting kunt bezoeken. Hierbij dus: Pascalweg 157-159, Rotterdam-Lombardijen, tel. 010-4323388.

Ensoniq DP/2

Het leek ons een aardig idee Peter Verspuy te verlaten met een van hun apparaten onder de armen, met de bedoeling deze aan een nader onderzoek te onderwerpen. En we hadden geluk. Want met de be- reidwillige medewerking van de Nederlandse Ensoniq-importeur EBT International (voor inlichtingen: 0418-552106) kregen we de DP/2 mee, de nieuwe Parallel Effect Processor van Ensoniq. Het apparaat is vrij snel populair aan het worden. Niet zo vreemd als je bedenkt dat deze DP/2 is afgeleid van de al langer bestaande en zeer gewilde Ensoniq DP/4+. Maar ja, die DP/4+ kost wel bijna vierduizend gulden en dat is altijd nog een hoop geld. Dat leek men zich bij Ensoniq ook te beseffen, waardoor ze op het idee kwamen de DP/4+ figuurlijk in tweeën te hakken. Met als gevolg dat ook de prijs gehalveerd kon worden, want de DP/2 heeft een adviesprijs van ƒ 1995,-. Heeft de DP/4+ vier naast en door elkaar te gebruiken effect-processoren aan boord, de DP/2 heeft er twee meegekregen die door middel van enkele nieuwe versterkende technieken toch tot zeer krachtige prestaties in staat zijn.

Het uiterlijk

We kijken allereerst naar de uiterlijke kenmerken van de DP/2, waardoor we direct al een duidelijk beeld van de mogelijkheden kunnen krijgen. Het apparaat, met afmetingen van 'n één unit hoog rack-instrument, heeft twee gebalanceerde inputs en twee ongebalanceerde `ground-compensated' outputs, waarin de bekende jack-pluggen passen. Deze zijn te gebruiken als aparte monopoorten, maar ook als een samenhangende stereopoorten. Ze zitten zoals verwacht alle vier aan de achterkant van het apparaat, evenals de MIDI-in, -out en -thru doorgangen. Ook zijn er ingangen aanwezig voor twee onafhankelijk te programmeren SW-10 `Dual Foot Switches', om daarmee diverse functies (modulatie, effect-bypass, preset-keuze) met de voet te kunnen bedienen. Daarnaast kan ook een CVP-1 `Control Voltage' voetpedaal worden aangesloten, voor de controle van modulatieparameters. Het apparaat wordt van stroom voorzien door een ietwat vreemde externe voeding, die bestaat uit twee snoeren en een grote transformator.

Bediening

De voorkant is stijlvol voorzien van een aantal draaiknoppen en druktoetsen. Over de aan/uit-knop hoeven we het verder niet te hebben, terwijl ook de koptelefoon-aansluiting logisch is. Wel vermeldenswaardig is de extra input aan de voorzijde, die hetzelfde werkt als de eerste input aan de achterzijde en deze zelfs altijd in werking zal verdringen wanneer aangesloten. Handig voor gitaristen dus, of voor een microfoon. De ogen worden bevredigd door een LCD-schermpje en diverse signaal- en piek-LED's voor een scherp zicht op respectievelijk de stand van de inwendige parameters of de gekozen preset/configuratie en de intensiteit van de inkomende en de uitgaande signalen. Een intensiteit die overigens afgeregeld kan worden door drie draaiknoppen, zodat u elk apparaat met wat voor in/uitgangsgevoeligheid dan ook op de DP/2 kunt aansluiten. Er is nog een andere draaiknop aanwezig, de `data-entry' knop. Deze in 24 kleine stapjes werkende knop selecteert presets en verandert de waarde van een actieve parameter. Daarnaast zijn er, in twee keurige rijen, tien druktoetsen aanwezig. Het bovenste rijtje bestaat uit twee links/rechts scroll-toetsen, een Write/Copy-toets om presets in het RAM-geheugen te bewaren/kopiëren en een Cancel/Undo-toets om een gegeven commando te herroepen. Het eerste blokje van de onderste rij begint met een Select-toets die werkt als de enter-toets op uw computer, gevolgd door een Edit/ Compare-toets om te editen en te vergelijken, en eindigt met de System/MIDI-toets voor de manipulatie van systeem- en MIDI-parameters. Het tweede blokje bestaat uit twee `Unit Buttons' waarmee gekozen kan worden tussen een van de twee inwendige effect-processoren of een combinatie daarvan, en een `Config'-toets, waarmee bepaalde en uitgebreid geconfigureerde presets kunnen worden opgeslagen en opgeroepen.

Inwendig

En dan de binnenkant. De DP/2 werkt met twee 24/48- bits DSP-chips, die ieder als zelfstandige processors zijn te gebruiken, maar die u ook als een dubbel zo krachtige effect-processor kunt inzetten. Op deze manier wordt het mogelijk de binnenkomende signalen via verschillende routes te verrijken met de aanwezige effect-algoritmes en is ook echte stereoprocessing binnen handbereik. U heeft via een scala aan parameters een complete controle over de aanwezige effecten, terwijl u ook in real-time kunt moduleren. Alle bewerkingen worden uitgevoerd in het digitale domein. De signalen worden daartoe bij binnenkomst door een 16-bits A/D-converter omgezet, en na bewerking weer uitgevoerd via een 16-bits A/D-converter. De converters zorgen voor een alleszins bevredigend geluid. De Delay-liefhebbers hebben de beschikking over 256 KB aan speciaal delay-geheugen, met een maximale delay-tijd van 1,8 seconde per effect-unit. Als de twee units samenwerken wordt dat dus 3,6 seconden. Verder zijn er twintig `Song-memories', waarin u sets van vijf presets aan elkaar kunt koppelen. Deze voorziening is vooral bedoeld voor een gemakkelijke real-time bereikbaarheid tijdens een optreden.

MIDI

Ook de MIDI-mogelijkheden zijn ruim voorhanden. De DP/2 kan op vier MIDI-kanalen tegelijkertijd reageren. Aan elke effect-eenheid kan een eigen MIDI-kanaal worden toegekend voor de ontvangst van programmaveranderingen, volumecontrole en het laten passeren cq. uitschakelen van `controller-status' veranderingen. Ook kunt u aparte MIDI-kanalen toewijzen voor de ontvangst van effect-modulatie controleboodschappen en config-preset programmaveranderingen. Daarnaast zijn er per effect-eenheid aparte maptabellen voor programmaveranderingen en Config-presets. De DP/2 reageert op de MIDI-controllers tot en met 127, pitch-bend wiel, nootnummer, aanslagsterkte en doordruksterkte. Tenslotte is het met de `MIDI System Exclusive' functie mogelijk verschillende types van gegevens via de MIDI-kabels te versturen of te ontvangen: een aparte preset of een hele bank, algemene systeemgegevens en alle aanwezige gegevens tegelijk. En heeft u een kennis met een DP/4+? Dan treft u het, want dan kunt u op bovenbeschreven manier ook nog alle preset-data uit deze effect-processor binnenhalen.

Algoritmes

De DP/2 heeft 65 effect-algoritmes in huis, die u kunt zien als vooraf gefabriceerde instellingen van de effect-eenheden. Uit deze algoritmes zijn maar liefst 600 presets gemoduleerd. Deze presets zijn verdeeld in twee geheugenbanken, die dus ieder 300 presets herbergen. Deze banken zijn op hun beurt ieder weer in zes subbanken verknipt, drie in het ROM-geheugen en drie in het RAM-geheugen. Binnen deze drie banken per soort geheugen werken vijftig presets met één effect-eenheid (1U), vijftig met twee effect-eenheden (2U) en vijftig met zogenaamde `Config-presets'. Dit zijn presets die met twee effect-eenheden werken en die zijn opgeslagen met alle signaalrouteparameters. Maar laten we het rijtje aan effect-algoritmes even nagaan. Er zijn een aantal Reverb's, zoals de Hall, de Gated, de Reverse en de NonLineair versies. Er zijn grote en kleine Plates en Rooms, diverse Delays (MultiTap, Dual, Tempo, 3.6 sec.), vier Guitar Amps en twee Tube Amps (Digital en Dynamic). En wat denkt u van een 8 Voice Chorus, een Flanger, twee Tunable Speakers, een Rotating Speaker, een Speaker Cabinet, een FuzzBox, een 2U Guitar Tuner, een Ducker/Gate, een De-esser, een Rumble Filter, een Van der Pol Filter en een Phaser-DDL? Om nog maar te zwijgen van drie EQ's (Parametric, Gate en Compressor), twee VCF-Distortions, vier Pitch Shifters (Plain, Fast, +DDL, 2Unit), drie Expanders (Plain, Keyed, Inverse) en twee Generators (Sine/ Noise, ADSR Envelope). Erg handig zijn de Vocal Remover en de 2U Vocoder, waarmee u in combinatie met uw stem en/of die van anderen hele leuke dingen kunt uithalen, zoals het toewijzen van `stemvariaties' aan een bepaalde toets van uw synthesizer. Verder heeft u nog de beschikking over een aantal combinaties van hierboven genoemde algoritmes. Een Plate is gecombineerd met een Chorus, Reverbs zijn samengebracht met Chorus, Flanger en Phaser en EQ-DDL's werken probleemloos samen met Chorus, Flanger, Panner, Tremolo, Vibrato en LFO. We besluiten de lange lijst met de combinaties Distortion-Chorus-Reverb, Distortion-Roto-Reverb, Wah-Distortion-Reverb en Compressor-Distortion-Flanger-Reverb. En bedenk bij al dit moois dat u met de DP/2 een parallelle effect-processor in huis heeft, wat betekent dat u twee effecten of combinaties van effecten tegelijkertijd kunt gebruiken!

Conclusie

Met de DP/2 is het mogelijk uw (home-)studio voor relatief weinig geld te verrijken met een uitstekende parallelle effect-processor. Op dit moment lijkt er in de prijsklasse onder de tweeduizend gulden geen vergelijkbaar apparaat op de markt te zijn. Er is een ruime keuze aan algoritmes en daaruit geboren effect-variaties, die over het algemeen prima klinken en via een heel scala aan parameters zijn te manipuleren. De bediening is daarbij zeer gebruiksvriendelijk.

CD-ROM

Na al dit digitaal geweld halen we weer eens een nieuw boek van de stapel, met een onderwerp dat prima in deze MIDI-rubriek past. Het boek met de titel `Super CD-ROM Manie' bespreekt namelijk (bijna) alles wat er maar over CD-ROM's te vertellen valt, terwijl ook een uitgebreid hoofdstuk over muziek niet ontbreekt. Daarbij worden maar liefst twee zeer gevulde CD-ROM's geleverd, met daarop bijvoorbeeld een speciale afdeling met professionele muziekclips van QCCS Music Clips, twee songvoorbeelden van Racer Records, een aantal hulpprogramma's van Sound Forge voor het bewerken van geluid en voorbeelden van muziek van over de hele wereld uit de Multicultural Media Online Catalog. Daarnaast zijn er demo's van spellen, zoals MYST en Iron Helix en naslagwerken zoals de Indian Question en de McGraw-Hill Multimedia Encyclopedia of Science and Technology. Voor hen die zelf CD-ROM's willen gaan maken en reproduceren zijn er demo's van bijvoorbeeld Microsoft Multimedia Viewer, Express Author, GEAR en SimpliCD. Tenslotte noemen we het voorbeeldnummer van een CD-ROM tijdschrift (Medio Magazine) en een hele rits aan hulpprogramma's voor uw CD-ROM, bedoeld voor diagnose en test, afspelen en nog veel meer. Met die CD-ROM's, waarvan de inhoudsopgave in een appendix van het boek is weggestopt, zit het dus wel goed. Maar wat staat er zoal in dat boek zelf? Het eerste hoofdstuk verhaalt over het begin en de verdere ontwikkeling van de CD-ROM, inclusief een korte verklaring van diverse standaards zoals XA, Red en Yellow Book. Hoofdstuk twee helpt u met het kiezen van de juiste apparatuur. Wat zijn de eigenschappen, welke interface, beknopte merkbeschrijvingen en nog een paar van dit soort overwegingen. Daarna volgt er een hoofdstuk over de installatie van CD-ROM spelers en de bijbehorende software. Ook eventueel voorkomende problemen worden besproken. Vreemd is hierbij wel dat er amper over Windows 95 wordt gerept, maar dat zal wel komen door het feit dat de auteur zijn deadline niet langer kon aanpassen aan de uitsteltactieken van Microsoft. Begrijpelijk, maar wel jammer. Het vierde hoofdstuk, over geluid en muziek, behandelt de combinatie van het gebruik van een CD-ROM in een geluid/MIDI-omgeving. Er worden paragrafen besteed aan geluidskaarten, MIDI-synthesizers, luidsprekers, hard-disk recording, MIDI-software en het gebruik van audio-CD's. Daarna volgen er drie hoofdstukken over de produktie van CD-ROM's en multimediatitels en de integratie van CD-ROM-spelers in een netwerk. Voer voor professionals dus, die in deze hoofdstukken een duidelijk zicht kunnen krijgen op de produktieprocessen. Voordat er uiteindelijk en als epiloog van het boek een ferme blik in de toekomst wordt geworpen, krijgt u eerst nog een opsomming van een aantal leuke en nuttige CD-ROM titels. Altijd handig als u uw nieuwe speeltje wilt uitproberen. De conclusie is eenduidig: een prima boek voor hen die al een CD-ROM speler hebben en er gewoon meer over willen weten, maar nog meer voor degenen die zo'n apparaat willen aanschaffen en niet zo goed weten waar ze op moeten letten. Een tip: lees eerst een boek zoals dit als u bijvoorbeeld de komende HCC Dagen wilt benutten voor de aanschaf van een CD-ROM speler en/of een geluidskaart.

Boekgegevens:
Uitgeverij: Academic Service Titel: Super CD-ROM manie Auteur: Lee Purcell ISBN: 90-395-0292-7 ; 1995 Prijs: ƒ 58,- ; 276 pag. en twee CD-ROM's

Brief

We sluiten de MIDI-rubriek van deze maand af met een reactie op een brief van een van onze MIDI-lezers. Helaas had deze meneer R. Erin-gaard uit Rotterdam zijn volledige adres er niet bij gezet. Meestal verdwijnen adresloze brieven direct in de prullebak, want daar houden we niet zo van. Maar met deze brief willen we toch een uitzondering maken, want het antwoord zou ook voor andere lezers enige misverstanden uit de weg kunnen ruimen. Meneer Eringaard reageert op de MIDI-rubriek in Computer Info nummer 9, met daarin een recensie van de Ensoniq ASR-10 sampler. In zijn brief uit hij zijn tevredenheid over Computer Info op zich en ook over de in zijn ogen goed uitgediepte recensie van de ASR-10. Waarvoor natuurlijk onze hartelijke dank. Minder tevreden was hij over de eerste kolom van die MIDI-rubriek, waarin we nogal fel uithaalden naar de vaak onrealistische berichtgeving over geluidskaarten in advertenties. Meneer Eringaard houdt in zijn brief een uitgebreid en enthousiast betoog over alle mooie dingen die met zo'n geluidskaart mogelijk zijn om te besluiten met de raad "dat wij geen uitspraken moeten doen over zaken waar we geen verstand van hebben".

Antwoord

Geachte heer Eringaard. Ten eerste heeft u als geregelde lezer van Computer Info in de afgelopen jaren in deze MIDI-rubriek en ook daarbuiten veelvuldig kunnen genieten van talloze besprekingen van geluidskaarten. Met voor ons als voordeel dat we in de loop van de tijd toch heel wat ervaring en `verstand van zaken' hebben kunnen opdoen. Daarnaast zijn wij over het algemeen ook vrij positief over de vele mooie mogelijkheden van al die soundcards in allerlei prijsklassen. Maar we hebben ook gemerkt dat er nogal wat `blah-blah' rondom multimediazaken, waarvan de ge-luidskaart een centraal onderdeel is, is ontstaan. Er zijn heel wat verhalen op te tekenen van computergebruikers die na aanschaf van zo'n geluidskaart zo gefrustreerd zijn geworden, dat slechts een bezoek aan de apotheek nog enig soelaas kon bieden. Moeizame installatie, teveel ruis, houterige software, minder mogelijkheden dan verwacht, slechte ondersteuning, en nog meer van zoiets. Allerlei ellende en teleurstellingen omdat ze door teveel opgeblazen mediale uitingen en ondeskundigheid van sommige winkelbediendes op verkeerde benen waren gezet. Daar hebben we in het door u gewraakte verhaal tegen willen waarschuwen, en we zullen dat blijven doen. Zodat zoveel mogelijk mensen, net als u dat blijkbaar al tijdenlang doet, in een juist perspectief kunnen genieten van al die mooie mogelijkheden van een geluidskaart en andere al dan niet digitale maar in ieder geval muzikale zaken. Voor alle duidelijkheid, er zijn gelukkig ook vele winkels met deskundig personeel, die een juiste voorstelling van zaken kunnen geven. En meneer Erin-gaard, u treft het helemaal want u woont in Rotterdam. Zodat u, met een winkel als Peter Verspuy Muziekinstrumenten in de buurt, altijd verzekerd bent van goede voorlichting en support... Rem Parlando