Tapestreamers

Veiligheid op band

De tapestreamer heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een veilig en goedkoop backup-medium voor de harde schijf. En dat is ook wel nodig want de hard disk wordt steeds groter met een toenemende kans op verlies van kostbare data. Daarnaast wordt de tapestreamer in toenemende mate gebruikt voor portable files: het overbrengen van grote bestanden van het ene systeem naar het andere. De snel groeiende populariteit van tapestreamers is mede te danken aan de drastische prijsverlagingen van de laatste tijd. Liep vroeger een stuk tapeveiligheid al snel tegen de 1.000 gulden, tegenwoordig heb je al een 250-MB model voor rond de ƒ 250,-. De huidige marktstandaard is de zogenaamde Quarter Inch Cartridge (QIC) tapestreamer. Daar gaan tapecartridges in met een bandbreedte van 0,25 inch. Een QIC-tapestreamer past met gemak in een vrije plaats van de desktop drivebay. Zowel zakelijke als privésystemen worden meer en meer van een QIC-drive voorzien.

Installatie

Het zelf plaatsen van een tapestreamer is niet moeilijk. Wel moet er aan een aantal voorwaarden voldaan worden. Als eerste natuurlijk een vrije plaats (3.5 of 5.25 inch) in het drive-chassis. Let op het meeleveren van schroefjes, geleiderails en een passend frontje. Net als elke andere drive heeft ook de tapestreamer een controller nodig. In principe kan dat gewoon een floppy drive controller zijn, daar passen vrijwel alle QIC-tapestreamers op. Er zijn echter ook tapestreamers die met een SCSI-controller of een eigen besturingskaart werken. Bevestig de tapestreamer in de drivebay, verbind de lint- en stroomkabeltjes met hun connectoren en de hardware-installatie is compleet. Nu nog de software. Bij de tapestreamer wordt een set drivers meegeleverd. Doorgaans voor zowel DOS als MS Windows. De drivers zijn beschikbaar als een geïntegreerd onderdeel van backup-software of als losse utilities. In het algemeen werkt de DOS-versie wat soepeler en sneller dan zijn Windows-collega. Daar begint de laatste tijd gelukkig verandering in te komen. Na het installeren van de steamer-drivers en backup-software is uw systeem gereed voor het kopiëren naar tape.

Comprimeren

De meeste tapestreamers bieden de keuze uit ongecomprimeerd of ge-comprimeerd backuppen. Bij comprimeren beschikt de gebruiker over de dubbele opslagcapaciteit. Bijvoorbeeld 250 MB i.p.v. de standaard 125 MB van de tapecartridge. Compressed storage wordt vrij algemeen gebruikt. Aanvankelijke bezwaren zoals een lagere schrijf/leesnelheid en een grote kans op fouten zijn grotendeels vervallen. Tape van goede kwaliteit, betrouwbare hardware en slimme software zorgen voor een vrijwel foolproof gecomprimeerde backup.

Cartridges

Bij QIC-tapes is er keuze uit twee, qua afmetingen, verschillende typen:

de full-sized datacartridges;

de minicartridges, ook wel gerefereerd als DC2000-cartridges. De minicartridges zijn de grotere full-sized typen aan het verdringen. Kleine tapestreamers passen beter in kleine PC-systemen en die vormen vandaag de dag de meerderheid op kantoor en thuis. Het spreekt vanzelf dat men beide cartridgetypen niet door elkaar kan gebruiken. Op één minicartridge volgens de huidige QIC-80 standaard passen ongecomprimeerd 40 tot 125 MB aan data. De opvolgers, QIC-3010 en QIC-3020, bieden respectievelijk 340- en 680 MB aan ongecomprimeerde gegevens. Bij gecomprimeerde data bedraagt de maximum capaciteit respectievelijk 680 MB en 1,3 Gigabyte. Sony heeft ook nog een QIC-Wide cartridge in het repertoire. Dit type tapecartridge heeft een bandbreedte van 0,315 inch en een ongecomprimeerde opslagcapaciteit van 210 MB. Gecomprimeerd wordt dat 420 MB. In dezelfde QIC-Wide drive passen ook gewone QIC-cartridges. Omgekeerd gaat die vlieger helaas niet op. QIC-W past niet in een gewone QIC-drive. 3M volgt een andere strategie voor meer opslagcapaciteit. Door verlenging van de tape haalt men een ongecomprimeerde datacapaciteit van 175 MB. Last-but-not-least zit er een zogenaamde Travan drive in de pen. Deze Travan drive zal een iets bredere en dikkere QIC-cartridge gebruiken met een maximale capaciteit van 1,3 GB of meer. Volgens de verwachting zal de Travan drive geheel compatible zijn met QIC-80, -3010 en -3020.

Welke opslagcapaciteit?

De harde schijven worden steeds groter. Op de kleinere desktop is 420 MB al standaard. Bij de wat grotere SOHO- en bedrijfs-PC zit je al snel op 540-840 MB of 1 GB. De standaard QIC-80 tapestreamer slaat daarvan slechts 250 MB gecomprimeerd op. Een vervelende zaak met het oog op de wachttijden en tapekosten. Er zijn twee alternatieven:

niet de gehele hard disk doch alleen de noodzakelijke bestanden backuppen;

toch een grotere tapestreamer kopen. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat op korte termijn de QIC-3010 en -3020 tapestreamers goedkoop zullen worden aangeboden.

Snelheid

Wie voor het eerst met een tapestreamer werkt loop een kater op. Het backuppen van een flinke partij data neemt meer tijd in beslag dan verwacht werd. Een 500 MB hard disk backuppen kost al snel meer dan drie uur. En wee je gebeente als er een storing optreedt. Dan mag men weer van voren af aan beginnen. Waar hangt de backupsnelheid bij tapestreamers nu vanaf? Dat zijn:

de gebruikte controller. Een doorsnee disk-drive interface voor HD floppystations bakt er niet meer van dan 60 KB per seconde. Een 100 MB backuppen komt dan in het ideale geval op 28 minuten;

de gebruikte software. Met name de mate van slimheid bij het backuppen zelf en het foutcontroleproces kunnen de actuele backup-snelheid flink beïnvloeden;

de systeem en bussnelheid ansich. Pentium-systemen met een PCI-buscontroller scoren beter als een gewone 486 met AT-bus. Bij de aan het backuppen be stede tijd komt nog het formatteringsproces. De meeste tapecartridges dienen vooraf eerst geformatteerd te worden en ook dat kost tijd. Bij netwerken verdient het gebruik van SCSI-interfaces qua snelheid de voorkeur. Voor stand-alone en SOHO-toepassingen is de QIC-80 drive het prijsvriendelijke alternatief. Een nieuw gezicht aan de horizon zijn de EIDE-controllers. Bij de komende QIC-3010 en -3020 standaard zal een ATA Packet Interface (ATAPI) snelheden van 500 Kilobit tot 1 of 2 Megabit per soconde kunnen halen. Een onverwachte snelheidswinst wordt bij de 486- en Pentium-systemen behaald d.m.v. compressie. Dat komt omdat de tapedrive minder snel kan schrijven dan er gecomprimeerd wordt. Met als gevolg: er wordt in gecomprimeerde vorm per tijdseenheid meer data opgeslagen dan in ongecomprimeerde vorm. Controleprocedures leveren in het algemeen een vertraging op omdat het geschrevene gecheckt dient te worden.

DAT

In opkomst, maar nog niet echt doorgebroken, zijn de DAT-drives. Een DAT-tape wordt met name gebruikt voor het opslaan van audio- en videoinformatie. Bij muziek kent men ook nog de DCC-variant. Voor PC-backups vindt u de DAT-drives voornamelijk in het duurdere tapestreamersegment. DAT-tapestreamers zijn aanmerkelijk sneller (3x of meer) dan QIC-tapestreamers en bieden een opslagcapaciteit van 2-4 MB. Beiden worden gehaald uit de optekenvoordelen van het Helical Scan opnamemechanisme. Helaas maakt dit Helical Scan mechanisme de drive tevens een stuk duurder. Je betaalt al snel ƒ 1.500,- tot ƒ 4.000,- voor een DAT-streamer. Er bestaan twee typen DAT-formaten:

de 4 mm tapes;

en de 8 mm tapes tot circa 7 MB ongecomprimeerd. Beiden zijn niet onderling uitwisselbaar. DAT-drives zijn vooral geschikt voor LAN- en multimediagebruik.

Om de prijs behoeft men de veiligheid op tape niet meer te laten. Voor rond de 250 piek zit er al een QIC-80 tapestreamer in de desktop. Wel belangrijk zijn de opslagcapaciteit en snelheid. Groter, sneller en meer comfort doen de prijs echter weer oplopen. Zo ontstaat er een kloof tussen klein- en grootgebruik.
U.S.