VR Solutions: samenwerking Virtual Reality bedrijven

Langzame groei Virtual Reality toepassingen

De VR-industrie in ons land staat nog goeddeels in de kinderschoenen, maar er groeit toch een soort branche. Steeds meer bedrijven zien in dat de visualisatie-en computer-animatie technieken die we wel als VR aanduiden, ook bruikbaar zijn voor echt praktische situaties. Vooral in de architectenwereld wordt men wakker, zeker omdat VR in een vroegtijdig stadium enorm kan besparen op modelkosten en fouten kan voorkomen. VR wordt steeds gemakkelijker en dat werd onder meer duidelijk op de VR-Dagen in Amsterdam, waar men een beknopt overzicht kon krijgen van wat er in ons land op dit gebied wordt aangeboden. Met de i-glasses van Escom als nieuw produkt voor de end-user markt en als aanzet driedimensionale televisie als onderkant en de architectuur-toepassingen van green Dino op een SGI Onyx aan de bovenkant werd in Amsterdam toch een vrij compleet overzicht geboden van wat er met VR mogelijk is. Deze eerste VR-dagen waren nog bescheiden, met een achttal bedrijven en plm. 450 bezoekers, maar mogelijk is dit de basis voor een regelmatige evenement. Eind september heeft een aantal Nederlandse bedrijven een samenwerkingsverband voor VR aangekondigd. Met als initiatiefnemers Sirex, het Haagse Lava en Green Dino heeft zich een groep gevormd, die complete systemen en oplossingen voor met name de praktische toepassingen van VR wil gaan ontwikkelen. Dat zijn op dit moment met name applicaties in de architectuur en voor ontwerpwerk. De groep noemt zich VR Solutions en streeft naar het aanbieden van complete turn-key projecten, waarbij de partners van de groep ieder hun eigen specialisme inbrengen.

Onderzoek of freak-show?

Al enige jaren zijn er, eerst op universiteiten en onderzoeksinstituten, VR projecten in ons land, maar echt commerciële activiteiten waren relatief zeldzaam. VR is tot nu toe in ons land grotendeels een demo-business. Men ziet er wel wat in, maar de bedrijven die er iets mee doen, blijken vrij snel te verzanden in demonstratie-projecten en een business te gaan maken uit het her en der demonstreren van de VR-apparatuur. Op allerlei congressen is het ` in' om VR te laten zien en clubs als Calibre hebben daar langzamerhand een vast `tarief' voor van ƒ 5700,- per dag. Het is de vraag of universitaire research-gelden op die manier voor kermisvermaak voor de would-be seminar-organisator gebruikt moeten worden. Bij de meest jonge bedrijven die in VR wel een serieuze business zien is men niet blij met die `dog & pony show' aanpak, men wil liever echte projecten ontwikkelen waar de toepassing van VR zinvol is. Lava uit Den Haag bijvoorbeeld doet vrij veel aan winkelinrichtingen en produkttesten met VR. Zo heeft men een project in Engeland lopen, waar eindgebruikers-panels met behulp van de Lava gemaakte VR-modellen testen of een bepaald produkt qua vorm, aanzien en gebruik wel voldoet. Op die manier kan zeker in de eerste ontwerpstadia veel geld bespaard worden, omdat geen `echte' mock-up gemaakt hoeven worden.

Samenwerken

Er is dus nu in ons land een trend om meer samen te doen en dat is mede op initiatief van Sirex, een nieuwkomer op deze markt. Sirex wil als systeem-integrator complete turn-key projecten gaan leveren, maar daarbij wel de expertise van een aantal partners inzetten. Samen met Lava en het meer op architectuur-toepassingen gerichte Green Dino heeft met VR Solutions opgezet, en andere bedrijven hebben belangstelling getoond om hier in mee te gaan doen. Sirex heeft goede contacten in de VS en heeft een aantal produkten naar ons land gehaald, die passen bij een bredere inzet van de VR. Onder meer heeft men systemen voor driedimen-sionale weergave met LCD-shutter brillen. Daarmee kan men een al vrij natuurgetrouwe stereo-belevenis bereiken, zelfs wanneer men met twee camera's en dit systeem een 3-D video maakt is het effect heel bijzonder. Juist omdat in de VR-wereld een trend is om `echte' achtergronden en daaroverheen `actors' zoals b.v. nieuwslezers in een virtuele studio te gebruiken kan men op deze manier de hele zaak al heel echt opzetten.

VR naar bredere markt

Virtual Reality heeft vooral in de architectuur een aantal hanteerbare toepassingen, met name doordat de files uit AutoCad in .dfx formaat vrij gemakkelijk overgezet kunnen worden naar VR-modellen. Andere toepassingen, in het algemeen ontwerpen, in zogenaamde 3-D graphics voor de reclame- en filmwereld en produkttesten worden langzaam populair. Naast VR op de zwaardere platforms blijken ook budget-leveranciers de VR markt te ontdekken. Escom gaat een lijn VR-brillen voor stereo-kijken uitbrengen (i-glasses), maar ook de nieuwste PC- leverancier in ons land Gateway 2000 komt met een VR-aanbod op basis van software van Superscape. Dat is een bedrijf, waar de Nederlandse Volendam Investeringen BV nu een aandeel van 5% in heeft.

Multi-user VR

Samen iets doen in VR is, mede dankzij het Internet, geen toekomstmuziek meer, maar iets waar je nu al mee kunt werken. Wel zijn er stevige machines nodig om bijvoorbeeld de speciale VR-taal voor het internet VRML een beetje leuk te kunnen beleven en een ISDN-verbinding om de transmissie van data snel genoeg af te kunnen handelen. Hier is een interessante strijd aan de gang tussen Sun, dat efficiënte servers voor de Internet-markt levert en op basis van Java een eigen Browser (Hot-Java) maakte en SGI, dat meer de grafische aspecten benadrukt maar met VRML toch ook erg graag de Internetters aan zich wil binden.

WebSpace VRML

De 3-D werelden die je op een SGI-machine kunt bezoeken met de WebSpace viewer zijn gebaseerd op de Virtual Reality Modelling Language (VRML). VRML is een platform onafhankelijke standaard om 3-D graphics mee te definiëren, ongeveer op vergelijkbare wijze als HTML, maar dan veel complexer. Toch zijn VRML-files relatief klein doordat met een slimme manier van coderen van 3-D objecten gebruikt. Wanneer men de basisgegevens van een 3-D object eenmaal binnen heeft gehaald, dan kan dat object lokaal worden gemanipuleerd, van alle kanten bekeken en bewogen. Er wordt gebruik gemaakt van hyperlinks, net zoals in HTML, zodat je kunt overstappen naar andere VRML-files en objecten. Een vrij groot aantal organisaties steunt, naast Silicon Graphics, deze standaard voor VR over het net. CERN, Intergraph, NEC,NetScape, Spyglass en DEC, om er maar een paar te noemen. Meer weten: http://vrml.wired.com/ of http://ww.sgi.com/

Digitale Cybertown en Virtual worlds

De stads-metafoor voor Internet is al haast een virtuele wereld en her en der volgt men het Amsterdamse voorbeeld. Een iets futuristischer opzet dan het tanende DDS, maar vanuit dezelfde gedachte van een analogon van een stad, is het futuristische Cybertown, te vinden op http://www.directnet.com/cybertown/
 Door te klikken op gebouwen kun je meer te weten komen. Een andere stad is Mellanta, dat een soort monopoly-aanpak heeft, je kunt er namelijk speculeren in cyberspace en onroerende goed kopen (http://www.demon.co.uk/gdx/mellanta/) Spelen in een virtuele stad en nog met een eigen persoonlijkheid ook, dat biedt Worlds inc. via  http://www.kaworlds.com/ en Worlds Chat. CompuServe, dat nu wat aggressiever Europese klanten gaat benaderen, heeft haar eigen virtuele `Worlds Away' dat via GO AWAY kan worden benaderd en via het WWW kan worden bekeken via een demo op http://www.ossi.com/worldsaway/away.html

Superscape VRT: release 4 met Adam & Eva

Het Britse Superscape specialiseert zich in VR-software voor de PC-markt, dat wil zeggen systemen die draaien onder Windows of Windows NT, en dat laatste kunnen ook Alpha's van Digital zijn, die veel betere (grafische) prestaties kunnen leveren. Toch ziet men VRT als een budget-oplossing en wil daarmee dan ook een veel bredere markt ontsleutelen. De release nr. 4 van VRT betreft een uitgebreide versie van dit VR Authoring systeem. Daar-in zijn nu onder meer bibliothen opgenomen met VR Clip Art en men noemt met enige trots Adam en Eva als de twee eerste `standaard'-mensen in VR, die zijn ontwikkeld op basis van de Mybridge human reference library. Dit soort virtuele mensen zijn een belangrijk onderdeel van een virtuele wereld, omdat ze niet alleen als vorm een referentie geven, maar ze zijn via collision-detection en bewegingsmodi essentieel om te zien hoe men zich in b.v. een architectonisch ontwerp kan bewegen. VRT 4 maakt het ook mogelijk VRML werelden op te zetten, waarmee Superscape een zeer geavanceerde basis voor VRML-werk heeft geschapen met een goede interface naar andere VR-toepassingen.

VR dagen

Virtual Reality is dus volop in ontwikkeling en er blijft behoefte aan een platform voor deze fascinerende toepassing van de computer. Voor de volgende VR-dagen, die voor maart 1996 zijn gepland, wordt op dit moment gewerkt aan een andere formule. De VR-dagen zullen dan meer een seminar-karakter krijgen, het blijkt dat het nog nodig is om potentiële klanten voor VR-applicaties vrij diepgaand te briefen over wat de techniek inhoudt. Een aantal seminars met demo-beurs is mogelijk een betere opzet om dit te bereiken.
Inl. 020-6202970