De markt voor kleurenprinters bestaat sinds jaren uit drie segmenten: goedkope kleurenprinters, snelle kleurenprinters en goede kleurenprinters. Tot de eerste soort behoren veelal de ink- en bubblejets, laserprinters vallen zonder meer onder de tweede categorie en op het derde niveau bevinden zich hoofdzakelijk `dye sublimation' afdrukeenheden. Dat wil echter niet zeggen dat er geen beweging in zit. Fabrikanten van alle drie de soorten eigenen zich om het hardst de kwalificaties van de ander toe. Zo worden er al inkjets geproduceerd die voor weinig geld fotorealistische afdrukken kunnen maken en worden geavanceerde kleurproefsystemen aangeprezen om hun veelzijdigheid en snelheid. Bij nadere beschouwing blijkt fotorealistisch nog niet hetzelfde te zijn als goed en een hogere verwerkings- en afdruksnelheid is ten opzichte van de kwaliteit nauwelijks relevant. Hewlett-Packard lijkt met de Color LaserJet 5/5M te mikken op een soort grootste gemene deler.
Aantal
Wat betekent het als een apparaat als de HP Color LaserJet 5/5M
gekwalificeerd wordt met `deze printer kan 16 miljoen kleuren
produceren'?
Om te beginnen klinkt dat pretentieus. Het aantal kleuren is
evenwel minder belangrijk dan de indruk die ze maken. Als het
apparaat niet op zo'n manier aangestuurd wordt dat een bepaalde
in
een grafisch programma gedefinieerde tint gelijkend wordt
weergegeven is het voor het maken van kleurproeven onbruikbaar.
Met
andere woorden, wanneer geel verschuift naar groen, blauw naar
paars en rood naar bruin kunnen die 16 miljoen net zo goed
achterwege worden gelaten. 16 is genoeg.
Halftonen
Het aantal realiseerbare kleuren van de Color LaserJet is het
logische gevolg van een toegepaste halftoontechniek die `Image
Resolution Enhancement technologie' wordt genoemd.
HP Image REt 1200 verhoogt het oplossend vermogen op een manier
die
verwant is aan `dye sublimation'. Dit houdt in dat de primaire
kleuren niet afzonderlijk in een rasterpatroon worden afgedrukt,
maar vol op het papier terecht komen.
Bij conventionele laserprinters worden `tonerdots' binnen een
matrixcel tot een of meerdere punten gegroepeerd. Hoe meer punten
er binnen zo'n cel passen, hoe meer gradaties er mogelijk zijn.
Daar staat tegenover dat een foto met een zeer fijn raster moet
worden gereproduceerd om een ononderbroken indruk te kunnen geven
en hoe hoger de lijnfrequentie is, hoe minder gradaties er
mogelijk
zijn. Minder gradaties betekent minder kleuren.
De onwaarschijnlijk klinkende resolutie van de HP Color LaserJet
5M
kan worden waargemaakt door de puntjes van de primaire kleuren
cyaan, magenta en geel heel precies over elkaar heen te printen,
waardoor het voor het oog lijkt of het een gemengde tint is. Het
is
dus net alsof er 16 miljoen reservoirs inkt in het apparaat
zitten.
Zakelijk
Dat de Color LaserJet 5M in staat is een groot aantal kleuren
weer
te geven en haarscherpe afdrukken te maken staat buiten kijf.
Toch
zullen grafisch ontwerpers die behoefte hebben aan een
betrouwbaar
proefsysteem er niet snel gebruik van maken. Daarvoor zijn de
verschillen in kwaliteit te groot. De printer moet het
voornamelijk
hebben van zijn inzetbaarheid in netwerkomgevingen en hoge
afdruksnelheid. Het is, kortom, een machine voor zakelijke
toepassingen.
De kwaliteitsverschillen komen aan het licht wanneer de
resultaten
van meerdere bestandsformaten en applicaties naast elkaar worden
gelegd. Zolang er in een document illustraties in TIF-formaat
worden gebruikt lijkt er niet veel meer aan de hand te zijn dan
dat
er een lichte verschuiving van kleur optreedt. Tinten vertonen de
voor laserprinters typische neiging om harder te worden;
grasgroen
wordt knalgroen, tomatenrood ziet er uit als bloedrood en
hemelblauw verandert in azuur. Erger is dat in EPS-formaat
vastgelegde scans, zoals die in professionele grafische
producties
vaak worden toegepast, totaal de mist in gaan. Behalve van
extreme
kleurverschuiving is er dan sprake van een drastische afname van
densiteit. De tinten in de afdruk lijken nauwelijks nog op die
van
het origineel en schaduwpartijen lopen volledig dicht.
Netwerken
Aan de hoeveelheid software kan het niet liggen. De HP Color
LaserJet 5M wordt geleverd met een groot aantal stuurprogramma's
en
softwarematige hulpmiddelen.
Voor gebruikers van een gedeelde versie van Windows 3.1 is het
een
vreemde gewaarwording dat de machine niet eens zonder meer lokaal
kan worden aangesloten. Het installatieprogramma detecteert het
netwerk, deelt mede dat de systeembeheerder er bij dient te
worden
gehaald en geeft er vervolgens de brui aan. Dit vloeit voort uit
de
vele componenten die de aansturing en bediening regelen. Alvorens
de `driver' op een werkstation te kunnen gebruiken dient deze
eerst
op een `server' te worden geplaatst.
Behalve als gedeelde netwerkprinter kan de Color LaserJet 5M ook
fungeren als `printerserver'. Het stuurprogramma wordt dan ook
vergezeld door netwerkapplicaties als HP JetPrint en HP JetAdmin,
waarmee het afdrukproces vanaf een afstand geregeld en in de
gaten
gehouden kan worden. Gebruikers kunnen zelfs middels geluiden
seintjes ontvangen die hen er op attenderen dat de printopdracht
gereed is of dat er papier dient te worden aangevuld.
AdobePS
De HP Color LaserJet is bij machte twee printertalen te verstaan:
`Printer Command Language' (PCL) en PostScript Level II
(standaard
voor de 5M, optioneel voor de 5). De PostScript-uitvoer wordt þ
onder Windows 3.1 zowel als Windows 95 þ gegenereerd door de
PostScript-driver van Adobe (versie 3.01).
Dit heeft voor de gebruiker diverse consequenties. Zo zullen
documenten middels een ColorSmart genaamd mechanisme worden
gecontroleerd op de aanwezigheid van foto's en lijntekeningen.
Voor
beide soorten illustraties kunnen de kleuren afzonderlijk worden
geoptimaliseerd. Daarnaast is het mogelijk op te geven dat er in
een lay-out Pantone-kleuren voorkomen. Deze zullen dan zo
nauwkeurig mogelijk nagebootst worden.
Zowel het stuurprogramma van Microsoft Windows 95 als de driver
van
Adobe maken gebruik van `PostScript Printer Descriptions' (PPD).
Deze PPD's beschrijven de eigenschappen van een printer en
bepalen
op basis daarvan de kwaliteit van de uitvoer. Een van de extra
mogelijkheden die AdobePS biedt is het vooraf kunnen `downloaden'
van fonts.
Lettertypen
Het toepassen van veel verschillende fonts kan de werking van een
systeem aanzienlijk vertragen. Behalve dat het de omvang van de
datastroom vergroot neemt de registratie ervan veel extra
verwerkingstijd in beslag. Hewlett-Packard komt daarin tegemoet
door niet alleen het PostScript-stuurprogramma van Adobe als
alternatief aan te bieden, maar ook door gebruikers in staat te
stellen hun lettertypen te beheren met FontSmart.
HP FontSmart inventariseert zowel de voor Windows ge‹nstalleerde
lettertypen als de fonts die op het hele systeem voorkomen. In
het
programmavenster worden de twee indices naast elkaar afgebeeld,
zodat men kan opgeven welke soorten beschikbaar dienen te zijn en
welke eventueel tijdelijk kunnen worden geparkeerd. Bij het
programma worden overigens 65 TrueType schermfonts geleverd.
Kaders
Ten behoeve van zakelijke toepassingen is de software voorts
voorzien van een aantal Microsoft Word sjablonen. Deze bevatten
kleurige kaders waarmee rapporten en jaarverslagen opgefleurd
kunnen worden. Toepasselijker kan het bijna niet.
Wie zijn kantoordocumenten met een hoge resolutie wil
vermenigvuldigen en van een heldere steunkleur voorzien heeft aan
de HP Color LaserJet 5/5M een snel, robuust apparaat. Grafisch
ontwerpers moeten maar door hun oogharen kijken.
Hewlett-Packard Color LaserJet 5/5M
Prijs ex. BTW: fl. 15.000,- (5) / fl. 18.400 (5M)
Inlichtingen: HP Nederland; tel. 020 5476666
Robert Kooijman
Instellingen
De kleurcorrigerende filters van Hewlett-Packard bevinden zich in
de interface van de Adobe PostScript printerdriver. Het
ColorSmart-algoritme kan ingesteld worden op automatisch of
handmatig. In het menu voor handmatige instellingen bevinden zich
twee velden, een voor kleur en een voor raster. Al naar gelang de
toepassing en de soort illustratie bestaan er opties voor
verzadiging (kleuren worden extra benadrukt of niet) en
overdraagbaarheid (kleuren worden aan het beeldscherm aangepast).
Door de rasterdichtheid te verhogen wordt het beeld scherper maar
neemt het aantal gradaties af.
Pantone
Indien opgegeven wordt dat er Pantone-kleuren in een document
voorkomen zal het stuurprogramma trachten deze door de Color
LaserJet te laten benaderen.
Pantone levert voor bijna alle merken en soorten kleurenprinters
gecertificeerde paletten die voor de bekendste grafische
applicaties ge‹nstalleerd kunnen worden. De afdrukkwaliteit van
de
kleuren zou in dat geval in overeenstemming moeten zijn met de
bedoeling van Pantone. Gebruikers van CorelDRAW!, Macromedia
FreeHand, Adobe Photoshop en Micrografx Designer kunnen ook voor
de
HP Color LaserJet 5M dergelijke paletten krijgen, maar die moeten
wel afzonderlijk worden aangevraagd.
Omgekeerd
Het principe van kleurovereenkomst lijkt Hewlett-Packard op een
aandoenlijk na‹eve manier te hebben willen oplossen door de
volgorde om te keren. Gebruikers worden geacht niet van de tinten
op hun beeldscherm uit te gaan, maar van die welke op papier
worden
weergegeven. CorelDRAW!-gebruikers worden aldus uitgenodigd een
kleurenpalet met fantasienamen als walnoot, majestueus paars of
avocado groen af te drukken en op basis daarvan in hun ontwerp
keuzes te maken.
Het is leuk bedacht, maar als zij zouden trachten dezelfde
kleuren
met drukwerk te reproduceren, zouden ze verbaasd staan over de
raadselachtige afwijkingen die dan optreden. Daarover kan de HP
Color LaserJet 5M helaas geen enkele betrouwbare voorspelling
doen.